Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy ze względu na poniesioną stratę lub osiągnięcie zbyt niskiego dochodu nie mają możliwości rozliczenia ulgi B+R w zeznaniu rocznym, mogą skorzystać z niej w inny sposób – poprzez ulgę na innowacyjnych pracowników.
Ulga na innowacyjnych pracowników jest uzupełnieniem wspomnianej wcześniej ulgi B+R (o której szerzej pisaliśmy m.in. w artykułach Koszty w ramach ulgi badawczo-rozwojowej – co można odliczyć? czy Ewidencja kosztów na potrzeby ulgi badawczo-rozwojowej. Podstawą do skorzystania z ulgi na innowacyjnych pracowników jest prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej oraz zatrudnianie pracowników do wykonywania prac w ramach tej działalności.
Istota ulgi na innowacyjnych pracowników
Istotą ulgi na innowacyjnych pracowników jest pomniejszenie pobranych przez przedsiębiorcę zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie. Choć w dalszej części artykułu posłużymy się pojęciem „pracownika”, ulga ta dotyczy nie tylko stosunku pracy, ale również umowy zlecenia, umowy o dzieło oraz przychodów z praw autorskich. Dzięki niej przedsiębiorca może przekazać do urzędu skarbowego niższą kwotę podatku za pracowników – często podatnik nie płaci podatku w ogóle. Kwota przysługującego pomniejszenia zostaje u przedsiębiorcy „w kieszeni”, wpływa więc na poprawę płynności finansowej – może być wykorzystana przykładowo na dalsze inwestycje.
Co istotne, pracownik musi być bezpośrednio zaangażowany w działalność B+R, a czas, jaki poświęcił na tę działalność, musi wynosić minimum 50% ogólnego czasu pracy lub wykonywania usługi w danym miesiącu.
Kryterium czasu pracy jest wymagane wyłącznie do ustalenia, czy w tym konkretnym miesiącu można uwzględnić w uldze danego pracownika. Po jego zakwalifikowaniu w ramach ulgi możemy odliczyć całą zaliczkę na PIT za tego pracownika – nie tylko w proporcji do czasu poświęcanego przez niego na działalność badawczo-rozwojową.
Warto wskazać, że przepisy nie narzucają przedsiębiorcom konkretnej formy takiego ewidencjonowania. Ważne, by z posiadanych przez podatnika dokumentów wynikało, którzy pracownicy poświęcili co najmniej połowę swojego czasu pracy na pracach B+R.
Jeżeli pracownik przez cały miesiąc świadczył pracę na rzecz swojego pracodawcy, nie jest problematyczne zweryfikowanie, czy można go uwzględnić do ulgi za ten miesiąc. Nieco inaczej jest w sytuacji, gdy przez część miesiąca pracownik będzie przebywał na urlopie albo zwolnieniu chorobowym. Zgodnie z wydaną w lutym 2024 r. interpretacją ogólną Ministra Finansów nieobecność usprawiedliwiona wpływa na ogólny czas pracy. Może to spowodować, że na skutek choroby pracownik zostanie wykluczony z ulgi. Ten problem szerzej opisaliśmy w artykule Urlop i choroba pracownika a ulga B+R.
Kto może skorzystać z ulgi na innowacyjnych pracowników?
- podatnicy CIT,
- podatnicy PIT rozliczający się według skali podatkowej,
- podatnicy PIT rozliczający się podatkiem liniowym.
Ustawodawca wyłączył możliwość skorzystania z ulgi na innowacyjnych pracowników dla:
- zakładów pracy chronionej zatrudniających osoby niepełnosprawne,
- przedsiębiorstw, które utraciły status zakładu pracy chronionej w okresie 5 lat,
- przedsiębiorstw, którym przysługuje zwrot gotówkowy z tytułu poniesienia straty lub osiągnięcia dochodu niższego niż kwota przysługującego im odliczenia w pierwszym roku prowadzenia działalności gospodarczej.
Z tej ulgi nie mogą także skorzystać podatnicy PIT rozliczający się ryczałtem od przychodów czy spółki opodatkowane estońskim CIT.
Ile wynosi maksymalne odliczenie?
Wysokość odliczenia uzależniona jest od formy prowadzonej działalności:
- nieodliczona część ulgi B+R x 12% – w przypadku podatnika PIT opodatkowanego skalą podatkową,
- nieodliczona część ulgi B+R x 19% – w przypadku podatnika PIT opodatkowanego podatkiem liniowym,
- nieodliczona część ulgi B+R x 9% lub 19% (stawka podatku obowiązująca w danym roku podatkowym) – w przypadku podatników CIT.
Warto zwrócić uwagę, że przedsiębiorcy opodatkowani skalą podatkową zawsze wyliczają ulgę w oparciu o stawkę 12% podatku, nawet wtedy, gdy ze względu na wysokość dochodów nadwyżka ponad 120 tys. złotych jest opodatkowana 32-procentowym podatkiem.
Przykład
Spółka opodatkowana stawką 19% CIT za 2023 rok osiągnęła dochód w wysokości 2 mln zł. Jednocześnie jako koszty kwalifikowane rozpoznała aż 2,5 mln zł. Dwa miliony złotych odliczyła od osiągniętego dochodu, dlatego za 2023 rok w ogóle nie musiała zapłacić podatku dochodowego.
Pozostało jej do rozliczenia 500 tys. zł kosztów kwalifikowanych. Standardowo spółka powinna poczekać do momentu, gdy sporządzi zeznanie roczne za rok 2024 (przeważnie nastąpi to marcu 2025 r.). Spółka zatrudnia jednak w swoim dziale B+R wiele osób, które może zakwalifikować do ulgi na innowacyjnych pracowników. Podatek od wynagrodzeń tych osób miesięcznie wynosi 15 tys. zł.
W ramach ulgi na innowacyjnych pracowników spółce przysługuje kwota 95 tys. zł (500 tys. x 19%). Oznacza to, że przez 6 miesięcy spółka w ogóle nie zapłaci do urzędu skarbowego podatku od tych pracowników.
Od kiedy można stosować ulgę?
Odliczenie przysługuje od miesiąca następującego bezpośrednio po miesiącu, w którym podatnik złożył swoje zeznanie roczne (PIT lub CIT), do końca roku podatkowego, w którym zeznanie to zostało złożone.
Przykład
Spółka złożyła CIT-8 za 2023 r. w marcu 2024 r. Uprawnienie do pomniejszenia zaliczek na PIT innowacyjnych pracowników będzie jej przysługiwało od kwietnia 2024 r. Spółka może pomniejszać zaliczki na PIT pobrane od kwietnia 2024 r. (przekazywane do urzędu skarbowego do 20 maja), nawet wtedy, jeśli wynagrodzenia dotyczą poprzednich miesięcy.
Warto mieć na uwadze, że koszty nieodliczone w danym roku w ramach ulgi B+R można odliczyć w zeznaniach za kolejne sześć lat podatkowych. Koszty kwalifikowane nie przepadną zatem, jeśli kwota zaliczek na podatek nie pozwoli na wykorzystanie całej ulgi.
Dzięki wprowadzeniu ulgi na innowacyjnych pracowników podatnicy nie muszą już czekać na możliwość rozliczenia kosztów do zakończenia kolejnego roku podatkowego, ponieważ mogą rozliczyć je już w trakcie roku. Jeśli Ty też chcesz skorzystać z takiego rozwiązania, skontaktuj się z nami!
Martyna Beszterda
Katarzyna Jankowiak