1 stycznia 2019 weszły w życie nowe przepisy dotyczące cen transferowych. Zapoznaj się z najważniejszymi zmianami i sprawdź, jakie zasady stosować do transakcji realizowanych w 2018 r.
Nowe progi transakcyjne – local file.
Dotychczas do sporządzenia dokumentacji cen transferowych zobowiązany był podatnik, którego przychody lub koszty w roku podatkowym przekroczyły równowartość 2 mln euro. W wyniku nowelizacji o obowiązku przygotowania dokumentacji będzie decydować jedynie wartość transakcji z podmiotem powiązanym. Nowe progi wynoszą:
- 10 mln zł dla transakcji zakupu/sprzedaży rzeczowych aktywów obrotowych, środków trwałych, pozyskania/udzielenia finansowania dłużnego, poręczenia lub gwarancji;
- 2 mln zł dla transakcji zakupu/sprzedaży wartości niematerialnych i prawnych, usług, korzystania/udostępnienia środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, przypisania dochodu do zakładu zagranicznego oraz innych transakcji
W ustawie wprowadzono również szereg wyłączeń z obowiązku przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych. Podmioty powiązane nie będą musiały dokumentować transakcji na przykład jeżeli:
- mają one siedzibę/zarząd lub miejsce zamieszkania w Polsce;
- żaden z nich w roku podatkowym nie korzystał ze zwolnień o których mowa w art. 6 oraz art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a ustawy o CIT oraz 21 ust. 1 pkt 63a i 63b ustawy o PIT;
- żaden z nich nie poniósł w badanym roku straty podatkowej.
Nowe progi transakcyjne – dokumentacja grupowa
Obowiązek sporządzenia dokumentacji grupowej (która zastępuje „informację o grupie podmiotów powiązanych”) spoczywać będzie tylko na bardzo wąskiej grupie podatników, należących do grupy podmiotów powiązanych:
- dla której jest sporządzane skonsolidowane sprawozdanie finansowe;
- której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 200 000 000 zł lub jej równowartość.
Nowością jest możliwość realizacji obowiązku posiadania dokumentacji grupowej poprzez bezpośrednie wykorzystanie dokumentacji sporządzonej przez inny podmiot z grupy, w tym również w języku angielskim. Oznacza to, że podatnicy, którzy otrzymają taką dokumentację z grupy, nie będą zobowiązani do sporządzenia jej we własnym zakresie (czy tłumaczenia na język polski).
Dokumentacja za 2018 r. – które przepisy stosować?
Zasadniczo dokumentacja za rok 2018 powinna być sporządzona wg dotychczasowych (starych) przepisów (obowiązujących do 31 grudnia 2018 r.). Podatnicy mają jednak możliwość stosowania nowych przepisów (w tym zwiększonych progów transakcyjnych) do transakcji realizowanych w roku 2018 r. Po dokonaniu wyboru przepisów właściwych przepisy te należy stosować konsekwentnie do wszystkich transakcji realizowanych w 2018 r. Wybór nowych przepisów może zatem prowadzić do znacznego ograniczenia obowiązków dokumentacyjnych, które wynikały z wcześniej obowiązujących przepisów.
Przykład:
A sp. z o.o. realizowała w 2018 r. 3 transakcje z zagranicznym podmiotem powiązanym:
- sprzedaż towarów o wartości 5 mln zł;
- udzielenie pożyczki o wartości 1 mln zł;
- świadczenie usług o wartości 3 mln zł.
Przychód A w 2017 r. wyniósł 9 mln euro. Zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami próg transakcyjny A wyniósł zatem 85 tys. euro. (ok. 355 tys. zł).
Na gruncie poprzednich przepisów A byłaby zobowiązana do przygotowania lokalnej dokumentacji podatkowej wszystkich (3) wymienionych transakcji. A może jednak podjąć decyzję o przygotowaniu dokumentacji w oparciu o nowe przepisy. W wyniku zastosowania nowych progów transakcyjnych A będzie zobowiązana do przygotowania dokumentacji tylko jednej transakcji – świadczenia usług o wartości 3 mln zł.
Wybór przepisów w odniesieniu do transakcji realizowanych w 2018 r. – korzyści i wady
Możliwość stosowania zwiększonych progów transakcyjnych oraz nowych wyłączeń umożliwi ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych, które spoczywałyby na podatnikach przygotowujących dokumentacje na dotychczasowych zasadach. Czy nie jest zatem oczywiste, że wszyscy podatnicy zdecydują się na stosowanie nowych przepisów w odniesieniu do transakcji realizowanych w 2018? – Niekoniecznie.
Zgodnie z nowymi przepisami:
- analiza porównawcza stanowi obowiązkowy element każdej dokumentacji lokalnej;
- podatnicy mają obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia o ustaleniu ceny transakcji na warunkach rynkowych, co może wiązać się z dodatkowym ryzykiem poniesienia odpowiedzialności karnoskarbowej w przypadku kwestionowania ceny rynkowej przez organy.
Podejmując decyzję o stosowaniu nowych przepisów A sp. z o.o. z przykładu powyżej (Dokumentacja za 2018 r. – które przepisy stosować?) może ograniczyć ilość przygotowywanych dokumentacji podatkowych. A będzie jednak zobowiązana do przygotowania analizy porównawczej dla dokumentowanej transakcji oraz złożenia dodatkowego oświadczenia o ustaleniu ceny transakcji na warunkach rynkowych, pomimo że wcześniej nie miała takiego obowiązku.
Wady i korzyści stosowania nowych przepisów w odniesieniu do transakcji realizowanych w roku 2018 powinni rozważyć przede wszystkim podatnicy, którzy:
- realizowali transakcje z podmiotami powiązanymi objęte obowiązkiem dokumentacyjnym zarówno na gruncie nowych jak i dotychczasowych przepisów; albo
- realizowali transakcje z podmiotami powiązanymi, z których tylko część nie podlega obowiązkom dokumentacyjnym w oparciu o przepisy nowe przepisy.
W jakim terminie należy złożyć oświadczenie o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych?
Termin na złożenie oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji nie uległ zmianie. Oświadczenie należy złożyć w terminie do końca dziewiątego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego. Dla podatników, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym ostateczny termin przypada zatem 30 września 2019 r.
Uproszczone zasady rozliczeń
Podatnicy mają możliwość skorzystania z uproszczonych zasad ustalania ceny transferowej (tzw. safe harbours). W wyniku stosowania tego mechanizmu podmioty powiązane zyskują ochronę przed kwestionowaniem ceny przez organ podatkowy, a także zwolnione są z obowiązku przygotowania analizy porównawczej w tym zakresie. Safe harbours obejmują dwa typy transakcji: pożyczki oraz usługi o niskiej wartości dodanej.
Pożyczka
Uproszczone zasady rozliczeń mają zastosowanie do umowy pożyczki spełniającej łącznie następujące warunki:
- oprocentowanie pożyczki na dzień zawarcia umowy jest ustalane w oparciu o rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę, określone w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych aktualnym na dzień zawarcia tej umowy;
- nie przewidziano wypłaty innych niż odsetki opłat związanych z udzieleniem lub obsługą pożyczki, w tym prowizji lub premii;
- pożyczka została udzielona na okres nie dłuższy niż 5 lat;
- w trakcie roku obrotowego łączny poziom zobowiązań albo należności podmiotu powiązanego z tytułu kapitału pożyczek z podmiotami powiązanymi liczony odrębnie dla udzielonych oraz zaciągniętych pożyczek wynosi nie więcej niż 20 000 000 zł lub równowartość tej kwoty;
- pożyczkodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową.
Usługi o niskiej wartości dodanej
Uproszczone zasady rozliczeń mają zastosowanie do usług o niskiej wartości dodanej (określonych w załączniku do ustawy) spełniających łącznie następujące warunki:
- narzut na kosztach tych usług został ustalony przy wykorzystaniu metody koszt plus albo marży transakcyjnej netto, i wynosi:
- nie więcej niż 5% kosztów – w przypadku nabycia usług,
- nie mniej niż 5% kosztów – w przypadku świadczenia usług;
- usługodawca nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową;
- usługobiorca posiada kalkulację obejmującą następujące informacje:
- rodzaj i wysokość kosztów uwzględnionych w kalkulacji,
- sposób zastosowania i uzasadnienie wyboru kluczy alokacji dla wszystkich podmiotów powiązanych korzystających z usług
- usługi te mają jedynie charakter usług wspomagających działalność gospodarczą usługobiorcy i nie stanowią głównego przedmiotu działalności grupy podmiotów powiązanych
- wartość tych usług świadczonych przez usługodawcę na rzecz podmiotów niepowiązanych nie przekracza 2% wartości tych usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych i niepowiązanych;
- nie są przedmiotem dalszej odprzedaży przez usługobiorcę, z wyłączeniem odprzedaży usług nabytych we własnym imieniu, ale na rzecz innego podmiotu powiązanego (refakturowanie).
Sankcje związane z ustaleniem ceny nierynkowej oraz brakiem przedłożenia dokumentacji
Z dniem 1 stycznia 2019 przestaje obowiązywać sankcyjna 50%-owa stawka związana z brakiem przedłożenia dokumentacji organowi. Nowe sankcje uregulowane są w rozdziale 6a Ordynacji podatkowej.
W przypadku skutecznego zakwestionowania wysokości ceny transferowej, organ podatkowy ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 10% sumy zawyżonej straty lub zaniżonego dochodu (sankcja jest wymierzana niezależnie od tego, czy podatnik przedłoży dokumentację podatkową). Stawka ta może ulec podwojeniu (20%) – w przypadku braku przedłożenia organowi podatkowemu dokumentacji podatkowej, a nawet potrojeniu (30%) w określonych w ustawie przypadkach.
Brak realizacji obowiązków dokumentacyjnych spoczywających na podmiotach powiązanych może również wiązać się z poniesieniem przez nie odpowiedzialności karnej skarbowej.
Raportowanie cen transferowych
Obowiązek składania przez podatników sprawozdań CIT/TP lub PIT/TP został zastąpiony prostszym raportowaniem cen transferowych w formie elektronicznej (TP-R).