Spis treści
U wielu fundacji rodzinnych zbliża się termin zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2025 r. i podjęcia uchwały co do rozdysponowania wygenerowanego zysku (lub pokrycia poniesionej straty). Kluczowe przy podjęciu decyzji są zapisy w statucie fundacji.
Sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej
Fundacja rodzinna jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych tak jak inne osoby prawne. W tym zakresie nie może skorzystać z uproszczenia jakie obowiązuje zwykłe fundacje, czyli nie może prowadzić uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.
Księgi rachunkowe w fundacji rodzinnej otwiera się na dzień rozpoczęcia działalności (którym to dniem jest dzień pierwszego zdarzenia, wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym), a potem na początek każdego następnego roku obrotowego.
Za okres od dnia otwarcia ksiąg do dnia kończącego przyjęty przez fundację rok obrotowy, fundacja rodzinna jest zobowiązania sporządzić sprawozdanie finansowe. Ma na to czas do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu przyjętego przez siebie roku obrotowego.
W przypadku fundacji, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, termin a sporządzenie sprawozdania finansowego upływa 31 marca.
Zatwierdzenie sprawozdania finansowego i decyzja o podziale zysku
Następnie organ zatwierdzający, w terminie do końca szóstego miesiąca następującego po zakończeniu przyjętego roku obrotowego, ma czas na zatwierdzenie sprawozdania finansowego. Zwykle termin ten upływa 30 czerwca.
W fundacji rodzinnej rolę organu zatwierdzającego pełni zgromadzenie beneficjentów i to do ich zadania należy podjęcie uchwały co do tego, czy zawarte w sprawozdaniu informacje zostały uznane za wiarygodne (zatwierdzenie sprawozdania) oraz na co zostanie przeznaczony zysk.
Wygenerowany zysk a zapisy w statucie
Generalnie zysk wypracowany za dany rok obrotowy w fundacji rodzinnej przeznacza się na cele, dla których zawiązano fundację rodzinną, tj. gromadzenie mienia, zarządzanie mieniem czy spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów.
Niezwykle ważne jest jednak, aby zgromadzenie beneficjentów, podejmując decyzję co do przeznaczenia zysku, miało na uwadze zapisy statutu fundacji rodzinnych. To tam mogą znaleźć się określone obwarowania co do możliwości rozdysponowania zysku i jego wysokości.
Przykładowo, w statucie może być wskazane co podlega podziałowi, a co jest z tego podziału wyłączone (i tym samym pozostaje w fundacji rodzinnej). Zapisy statutu mogą zawierać również informacje o zatrzymaniu zysku w fundacji w konkretnym celu, a dopiero po upływie określonego czasu przewidywać możliwość realizacji świadczeń dla beneficjentów.
Podział zysku nie zawsze możliwy
Należy pamiętać, że zysk wypracowany przez fundację rodzinną, niezależnie od postanowień statutu, nie zawsze będzie mógł zostać przeznaczony do wypłaty. W sytuacji, gdy wartość zobowiązań fundacji przewyższa wartość jej aktywów, fundacja rodzinna jest zobowiązana, by pozostawić zysk w fundacji i przeznaczyć go na pokrycie przyszłych strat.
Termin na zatwierdzenie sprawozdania finansowego
W większości przypadków termin na zatwierdzenie sprawozdania finansowego w fundacji rodzinnej upłynie 30 czerwca. To więc już ostatni moment, by przyjrzeć się zapisom w statucie oraz wartości majątku w fundacji, tak by decyzja co do rozdysponowania zysku nie budziła wątpliwości.
Szczególnie, zasady co do podejmowania uchwał w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz uchwał dotyczących rozdysponowania zysku znacząco różnią się od zasad obowiązujących w spółkach.
Ponieważ dla wielu fundacji rodzinnych będzie to pierwsze podejście do zatwierdzania sprawozdań finansowych, warto skonsultować tę kwestię z radcą prawnym.
Autorka:
Maria Ratajczyk
