Niewywiązanie się z obowiązków w zakresie cen transferowych może skutkować zarówno konsekwencjami podatkowymi, jak i odpowiedzialnością karnoskarbową osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe przedsiębiorstwa. Ryzyko dotyczy nie tylko braku dokumentacji, ale również jej nierzetelnego sporządzenia lub nieprawidłowego raportowania transakcji.
Kary i sankcje w cenach transferowych
Podatnik, który nie wywiązał się z obowiązków wynikających z przepisów o cenach transferowych może spodziewać się następujących rodzajów sankcji:
- podatkowych,
- karnoskarbowych.
Sankcje podatkowe
W przypadku, kiedy organ stwierdzi, że podatnik nie wykazał w części bądź w całości dochodu do opodatkowania, nienależnie wykazał lub zawyżył stratę podatkowa, istnieje ryzyko nałożenia sankcji w postaci tzw. dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej:
- dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynosi 10% sumy nienależnie wykazanej lub zawyżonej straty podatkowej i niewykazanego w całości lub w części dochodu do opodatkowania w zakresie wynikającym z tej decyzji;
- podwojona stawka (20%) nakładana jest, gdy podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego przekracza 15 000 000 PLN – w zakresie nadwyżki ponad tę kwotę lub kiedy strona nie przedłożyła organowi podatkowemu dokumentacji podatkowej;
- potrojona stawka (30%) nakładana jest, gdy podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego przekracza 15 000 000 PLN – w zakresie nadwyżki ponad tę kwotę oraz kiedy strona nie przedłożyła organowi podatkowemu dokumentacji podatkowej.
Sankcje karnoskarbowe
Na gruncie kodeksu karnego skarbowego, osoby zobowiązane do sporządzenia i przedłożenia dokumentacji cen transferowych, mogą zostać objęte sankcjami w różnych przypadkach. Tacy podatnicy mogą ponosić odpowiedzialność za:
- nieprzygotowanie lokalnej dokumentacji cen transferowych,
- niedołączenie grupowej dokumentacji do lokalnej dokumentacji cen transferowych,
- sporządzenie lokalnej dokumentacji cen transferowych niezgodnie ze stanem rzeczywistym,
- niezłożenie właściwemu organowi podatkowemu informacji o cenach transferowych (TPR),
- podanie w informacji o cenach transferowych (TPR) danych niezgodnych z lokalną dokumentacja cen transferowych lub ze stanem rzeczywistym.
W związku z popełnionymi wyżej czynami na podatnika może być nałożona kara grzywny do 720 stawek dziennych.
W przypadku, gdy podatnik sporządzi lokalną dokumentację cen transferowych bądź informację o cenach transferowych (TPR) ale złoży po terminie to podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.
Kto odpowiada za popełnienie czynu zabronionego?
Odpowiedzialność karnoskarbowa nie obciąża samej spółki, lecz osoby odpowiedzialne za wykonywanie obowiązków podatkowych.
W zależności od okoliczności mogą to być w szczególności:
- członkowie zarządu,
- kierownik jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości,
- dyrektor finansowy,
- główny księgowy lub inna osoba, której powierzono prowadzenie spraw podatkowych.
Zakres odpowiedzialności zależy od faktycznego podziału obowiązków w danej organizacji oraz od tego, kto był odpowiedzialny za realizację obowiązków wynikających z przepisów o cenach transferowych.
Jak ograniczyć ryzyko sankcji?
Ryzyko odpowiedzialności można znacząco ograniczyć poprzez:
- bieżące monitorowanie wartości transakcji z podmiotami powiązanymi,
- terminowe przygotowanie dokumentacji Local File,
- sporządzenie rzetelnej analizy porównawczej lub analizy zgodności,
- weryfikację poprawności danych wykazywanych w informacji TPR,
- regularny przegląd transakcji kontrolowanych oraz ich zgodności z zasadą ceny rynkowej (arm’s length principle).
W praktyce największym ryzykiem nie jest sam brak dokumentacji, lecz sytuacja, w której dokumentacja nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu transakcji lub nie potwierdza rynkowego charakteru stosowanych rozliczeń.
Jeżeli jesteś zainteresowany zrozumieniem krok po kroku jak działają ceny transferowe oraz jakie obowiązki nakładają na podatników zachęcamy do zapoznania się z naszym artykułem ABC dokumentacji cen transferowych
Marta Chorzępa-Starosta
Dominika Oszajca