{"id":4063,"date":"2023-10-05T16:40:00","date_gmt":"2023-10-05T14:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zmianawarty.pl\/?p=4063"},"modified":"2024-09-16T15:54:54","modified_gmt":"2024-09-16T13:54:54","slug":"umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu\/","title":{"rendered":"Umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku \u2013 jak j\u0105 wykorzysta\u0107 w sukcesji biznesu?"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-white ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu\/#Problemy_zwiazane_z_zachowkiem\" >Problemy zwi\u0105zane z zachowkiem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu\/#Zachowek_%E2%80%93_zmiany_w_prawie\" >Zachowek \u2013 zmiany w prawie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu\/#Zrzeczenie_sie_zachowku\" >Zrzeczenie si\u0119 zachowku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu\/#Fundacja_rodzinna_a_zachowek\" >Fundacja rodzinna a zachowek<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<p><strong>Zrzeczenie si\u0119 zachowku mo\u017ce by\u0107 dobrym instrumentem do przeprowadzenia sukcesji firmy. Jak wykorzysta\u0107 to rozwi\u0105zanie prawne \u2013 przeczytaj i dowiedz si\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Problemy_zwiazane_z_zachowkiem\"><\/span>Problemy zwi\u0105zane z zachowkiem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem zachowku jest ochrona najbli\u017cszej rodziny przed niekorzystnymi rozporz\u0105dzeniami maj\u0105tkowymi spadkodawcy. Wynika to z za\u0142o\u017cenia, \u017ce cz\u0119sto to ca\u0142e rodziny buduj\u0105 maj\u0105tek, w zwi\u0105zku z czym niesprawiedliwe by\u0142oby bezzasadne pomini\u0119cie najbli\u017cszych w testamencie. Jednak wraz z rozwojem gospodarki wolnorynkowej w Polsce i powstawaniem ogromnych firm, przepisy dotycz\u0105ce zachowku przesta\u0142y odpowiada\u0107 realiom, szczeg\u00f3lnie w przypadku maj\u0105tk\u00f3w o wysokiej warto\u015bci. Zachowek co do zasady podlega wyp\u0142acie natychmiastowo i w pe\u0142nej kwocie. Mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej budowana latami firma (lub chocia\u017c jej cz\u0119\u015b\u0107) zostanie sprzedana, gdy\u017c jedna z os\u00f3b uprawnionych za\u017c\u0105da wyp\u0142aty pieni\u0119dzy \u2013 kwoty zachowku w takich przypadkach mog\u0105 si\u0119ga\u0107 milion\u00f3w z\u0142otych. Zwykle przedsi\u0119biorstwa, nawet te doskonale prosperuj\u0105ce, nie s\u0105 w stanie dokona\u0107 tak wysokiej wyp\u0142aty got\u00f3wki, bez uszczerbku dla p\u0142ynno\u015bci finansowej. Wobec tego najcz\u0119\u015bciej spe\u0142nienie roszczenia b\u0119dzie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 sprzeda\u017cy cz\u0119\u015bci maj\u0105tku. Wi\u0119cej o og\u00f3lnych zasadach dotycz\u0105cych zachowku dowiesz si\u0119 z naszego artyku\u0142u <strong><em>Zachowek \u2013 co&nbsp;to&nbsp;jest, kto i&nbsp;kiedy mo\u017ce go&nbsp;\u017c\u0105da\u0107?<\/em><\/strong> https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/zachowek-co-to-jest-kto-i-kiedy-moze-go-zadac\/<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zachowek_%E2%80%93_zmiany_w_prawie\"><\/span>Zachowek \u2013 zmiany w prawie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ustawodawca sam cz\u0119\u015bciowo dostrzeg\u0142 te przemiany spo\u0142eczne oraz problemy, jakie pojawi\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 zachowku i zdecydowa\u0142, \u017ce prawo spadkowe, aby spe\u0142nia\u0142o potrzeby przedsi\u0119biorc\u00f3w, musi sta\u0107 si\u0119 bardziej elastyczne. W zwi\u0105zku z tym, wraz z wprowadzeniem fundacji rodzinnej, zmieniono regu\u0142y dotycz\u0105ce zachowku. Od 22 maja 2023 roku jest mo\u017cliwe \u017c\u0105danie przesuni\u0119cia terminu zap\u0142aty zachowku, roz\u0142o\u017cenia jego kwoty na raty, a w wyj\u0105tkowych sytuacjach &#8211; obni\u017cenia zap\u0142aty zachowku (po uwzgl\u0119dnieniu sytuacji osobistej i maj\u0105tkowej uprawnionego do&nbsp;zachowku&nbsp;oraz obowi\u0105zanego do zaspokojenia roszczenia z tytu\u0142u&nbsp;zachowku). Wi\u0119cej o kwestii modyfikacji roszczenia o zachowek piszemy w artykule <a href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/zachowek-w-firmie-rodzinnej-jak-sprawiedliwie-podzielic-swoj-majatek-zachowujac-trwalosc-biznesu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong><em>Zachowek w&nbsp;firmie rodzinnej \u2013 jak sprawiedliwie podzieli\u0107 sw\u00f3j maj\u0105tek, zachowuj\u0105c trwa\u0142o\u015b\u0107 biznesu?<\/em><\/strong> <\/a> Nale\u017cy przy tym jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce spos\u00f3b zastosowania tych przepis\u00f3w b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 od uznania s\u0105du. Funkcj\u0105 przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zachowku jest przede wszystkim ochrona osoby uprawnionej do zachowku, nie ochrona firmy rodzinnej. Wobec tego nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce s\u0105dy zawsze b\u0119d\u0105 orzeka\u0142y na korzy\u015b\u0107 zachowania integralno\u015bci przedsi\u0119biorstw. Co prawda pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c g\u0142osy, \u017ce nale\u017cy uelastyczni\u0107 prawo spadkowe, w szczeg\u00f3lno\u015bci cytuj\u0105c S\u0105d Najwy\u017cszy: \u201esukcesji pokoleniowej w przedsi\u0119biorstwie, gdzie realizacja roszcze\u0144 zachowkowych mo\u017ce zagrozi\u0107 p\u0142ynno\u015bci finansowej przedsi\u0119biorstwa i jego integralno\u015bci gospodarczej, a w skrajnych przypadkach prowadzi\u0107 do likwidacji przedsi\u0119biorstwa, wbrew woli spadkodawcy co do los\u00f3w maj\u0105tku po jego \u015bmierci\u201d (Uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 17 marca 2017 r. <a href=\"http:\/\/www.sn.pl\/sites\/orzecznictwo\/orzeczenia3\/iii%20czp%20110-16.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">III CZP 110\/16<\/a> , natomiast praktyka stosowania <strong>nowych przepis\u00f3w<\/strong> dotycz\u0105cych zachowku pozostaje jeszcze nieznana. Wobec tego lepiej kompleksowo zaplanowa\u0107 i przeprowadzi\u0107 proces sukcesji firmy rodzinnej jeszcze za \u017cycia przysz\u0142ego spadkodawcy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zrzeczenie_sie_zachowku\"><\/span>Zrzeczenie si\u0119 zachowku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Odk\u0105d pojawi\u0142y si\u0119 nowe rozwi\u0105zania prawne, a mianowicie \u2013 <strong>fundacja rodzinna <\/strong>oraz <strong>umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku <\/strong>mo\u017cliwe jest przeprowadzenie sukcesji \u201eskrojonej na miar\u0119\u201d<strong>.<\/strong> Fundacja jest bardzo elastycznym instrumentem prawnym i pozwoli na zrealizowanie indywidualnego planu sukcesji. Z kolei umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku da gwarancj\u0119, \u017ce skrupulatnie prowadzony proces przekazania firmy rodzinnej nie zostanie zniweczony przez pojawienie si\u0119 roszczenia o zachowek. O pierwszym z rozwi\u0105za\u0144 piszemy w artykule <strong><em><a href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/fundacja-rodzinna-nowe-narzedzie-sukcesji-i-ochrony-majatku-w-polsce\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Fundacja rodzinna \u2013 nowe narz\u0119dzie sukcesji i ochrony maj\u0105tku w Polsce<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku nie jest do ko\u0144ca nowym instrumentem \u2013 jeszcze przed 22 maja 2023 roku takie umowy by\u0142y zawierane przed notariuszem. Nie by\u0142o jednak pewno\u015bci czy s\u0105 one skuteczne \u2013 wiele os\u00f3b krytykowa\u0142o takie czynno\u015bci prawne jako niedopuszczalne \u2013 \u017caden przepis nie stanowi\u0142 o nich wprost, a ich mo\u017cliwo\u015b\u0107 wywodzono z dopuszczalno\u015bci umowy o zrzeczenie si\u0119 dziedziczenia (kt\u00f3ra, co warto zaznaczy\u0107, jest wyj\u0105tkiem od zakazu zawierania um\u00f3w o spadek po osobie \u017cyj\u0105cej). Co prawda nawet S\u0105d Najwy\u017cszy (17 marca 2017 r. <a href=\"http:\/\/www.sn.pl\/sites\/orzecznictwo\/orzeczenia3\/iii%20czp%20110-16.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">III CZP 110\/16<\/a>  wypowiedzia\u0142 si\u0119 w tej kwestii, uznaj\u0105c umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku za dopuszczalne, jednak nie rozwia\u0142o to jeszcze wszystkich w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 wci\u0105\u017c pozosta\u0142o wiele argument\u00f3w przeciw. Konsekwencj\u0105 tych spor\u00f3w interpretacyjnych mog\u0142yby by\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142e procesy prawne i niepewno\u015b\u0107 co do sukcesji maj\u0105tku rodzinnego. Obecnie obowi\u0105zuje przepis, kt\u00f3ry wprost dopuszcza, \u017ce umowa zrzeczenia si\u0119 dziedziczenia mo\u017ce by\u0107 ograniczona do zrzeczenia si\u0119 tylko prawa do zachowku \u2013 w ca\u0142o\u015bci lub w cz\u0119\u015bci \u2013 dalej t\u0119 czynno\u015b\u0107 prawn\u0105 nazywamy umow\u0105 zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku. Taka umowa powinna by\u0107 zawarta w formie aktu notarialnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten instrument mo\u017cna doskonale wykorzysta\u0107 w procesie sukcesji biznesu. Oczywi\u015bcie nie chodzi o to, aby pozbawi\u0107 najbli\u017cszych maj\u0105tku i uniemo\u017cliwi\u0107 im na dodatek dochodzenie zachowku. Umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku b\u0119dzie zawierana najpewniej w zamian za darowizn\u0119 cz\u0119\u015bci maj\u0105tku. Dzi\u0119ki temu wyp\u0142at\u0119 ca\u0142o\u015bci \u015bwiadcze\u0144 odpowiadaj\u0105cych kwocie zachowku b\u0119dzie mo\u017cna roz\u0142o\u017cy\u0107 w czasie \u2013 tak, aby nie wp\u0142yn\u0119\u0142a na p\u0142ynno\u015b\u0107 firmy rodzinnej. Mo\u017ce to zobrazowa\u0107 poni\u017cszy przyk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 1<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pa\u0144stwo Beata i Jerzy Kwiatkowscy maj\u0105 dw\u00f3jk\u0119 dzieci, Ann\u0119 i Piotra. Rodzice prowadz\u0105 wsp\u00f3lnie firm\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 odnawialnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami energii. Ich c\u00f3rka Anna r\u00f3wnie\u017c zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w biznes i pomaga rodzicom w prowadzeniu przedsi\u0119biorstwa. Natomiast syn Piotr wybra\u0142 inn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 kariery i nie jest zainteresowany przej\u0119ciem firmy rodzinnej. W takim przypadku, aby zapobiec rozdrobnieniu przedsi\u0119biorstwa, rodzice zawarli z Piotrem umow\u0119 zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku. W zamian Piotr ma otrzyma\u0107 w ci\u0105gu 10 lat \u015bwiadczenia, kt\u00f3re swoj\u0105 wysoko\u015bci\u0105 dor\u00f3wnaj\u0105 kwocie zachowku (wyliczonego na dzie\u0144 zawarcia umowy).<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Fundacja_rodzinna_a_zachowek\"><\/span>Fundacja rodzinna a zachowek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Fundacja ma gromadzi\u0107 kapita\u0142, zarz\u0105dza\u0107 nim i spe\u0142nia\u0107 \u015bwiadczenia na rzecz beneficjent\u00f3w (w standardowej sytuacji beneficjentami zostaj\u0105 najbli\u017csi fundatora, czyli w\u0142a\u015bnie osoby uprawnione do zachowku). Maj\u0105tek wniesiony do fundacji rodzinnej co do zasady dolicza si\u0119 do wysoko\u015bci zachowku \u2013 o wyj\u0105tkach od tej regu\u0142y oraz o sposobie obliczania zachowku piszemy w artykule <strong><em><a href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/zasady-obliczania-zachowku-po-zalozeniu-fundacji-rodzinnej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Czy za\u0142o\u017cenie fundacji rodzinnej zmieni zasady obliczania zachowku?<\/a><\/em> <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce w danym przypadku ca\u0142o\u015b\u0107 mienia wniesionego do fundacji rodzinnej zostanie doliczona do podstawy wyliczenia kwoty zachowku, <strong>najbli\u017csi fundatora b\u0119d\u0105 mogli zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do s\u0105du z roszczeniem o wyp\u0142at\u0119 zachowku<\/strong> (o tym jak wygl\u0105da takie post\u0119powanie s\u0105dowe piszemy w artyku\u0142ach: <strong><em><a href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/odpowiedzialnosc-fundacji-rodzinnej-za-zachowek\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Czy fundacja rodzinna b\u0119dzie odpowiada\u0107 za zachowek?<\/a><\/em> . <\/strong>Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce \u015bwiadczenia wyp\u0142acane beneficjentom zaliczaj\u0105 si\u0119 na poczet ewentualnego zachowku. Oznacza to, \u017ce beneficjenci mog\u0105 domaga\u0107 si\u0119 zasadniczo tylko uzupe\u0142nienia kwoty zachowku o sum\u0119, kt\u00f3rej jeszcze nie uzyskali z fundacji rodzinnej, a przys\u0142uguje im na podstawie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zachowku<strong>. <\/strong>W tym przypadku zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 do zabezpieczenia d\u0142ugotrwa\u0142ego planu na p\u0142ynne przekazanie maj\u0105tku rodzinnego. Celem jest przede wszystkim zabezpieczenie stabilno\u015bci i integralno\u015bci biznes\u00f3w prowadzonych przez fundator\u00f3w. Dobrze zobrazuje to poni\u017cszy przyk\u0142ad.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przyk\u0142ad 2<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jan Kowalski ma czw\u00f3rk\u0119 dzieci oraz ma\u0142\u017conk\u0119, pani\u0105 Ann\u0119. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 biznesowa koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na bran\u017cy hotelarskiej. Na potrzeby swoich biznes\u00f3w prowadzi trzy sp\u00f3\u0142ki: ABC S.A. (g\u0142\u00f3wny hotel w Gda\u0144sku), DEF sp. z o.o. (wynajmem apartament\u00f3w w Ko\u0142obrzegu) oraz GHI sp. z o.o. (sklep internetowy). Opr\u00f3cz tego pan Jan posiada rozleg\u0142y maj\u0105tek prywatny, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 m. in. rezydencja rodzinna w Gda\u0144sku, kolekcja samochod\u00f3w oraz prywatny helikopter. Ca\u0142y maj\u0105tek pana Jana (prywatny oraz udzia\u0142y w sp\u00f3\u0142kach) zosta\u0142 wniesiony do fundacji rodzinnej w 2024 roku. Fundator ustanowi\u0142 beneficjentami swoje dzieci i ma\u0142\u017conk\u0119, ale najpierw zawar\u0142 z ka\u017cdym z nich umow\u0119 o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku \u2013 w zamian za przysz\u0142e \u015bwiadczenia otrzymywane od fundacji. W polityce wyp\u0142aty \u015bwiadcze\u0144 z fundacji ustalono, \u017ce ka\u017cdego roku fundacja powinna wyp\u0142aci\u0107 ka\u017cdemu z beneficjent\u00f3w, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli 24 rok \u017cycia, 3 mln z\u0142otych. Pan Jan umiera w 2032 roku. Do tej pory ka\u017cdy z beneficjent\u00f3w otrzyma\u0142 ju\u017c pewn\u0105 kwot\u0119 \u015bwiadcze\u0144, zale\u017cnie od wieku, w kt\u00f3rym zyskali uprawnienie do otrzymywania \u015bwiadcze\u0144, jednak w \u017cadnym przypadku ta kwota nie przewy\u017cszy\u0142a warto\u015bci potencjalnego roszczenia o wyp\u0142at\u0119 zachowku.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wyja\u015bnienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W powy\u017cszym przyk\u0142adzie przekazanie maj\u0105tku rodzinnego zosta\u0142o przeprowadzone stopniowo, a sp\u00f3\u0142ki rodzinne w \u017cadnej chwili nie zosta\u0142y nara\u017cone na zaburzenia w p\u0142ynno\u015bci finansowej. Nie dojdzie tu do podniesienia roszczenia o wyp\u0142at\u0119 zachowku, gdy\u017c ka\u017cdy z beneficjent\u00f3w zawar\u0142 umow\u0119 zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku. Najbli\u017csi fundatora nie zostali przy tym w \u017caden spos\u00f3b pokrzywdzeni, gdy\u017c otrzymali ju\u017c wysokie wyp\u0142aty z fundacji. Ponadto w kolejnych latach b\u0119d\u0105 czerpa\u0107 korzy\u015bci z maj\u0105tku rodzinnego i przysz\u0142e \u015bwiadczenia, kt\u00f3re otrzymaj\u0105 z biegiem czasu najpewniej przekrocz\u0105 wysoko\u015b\u0107 ewentualnego roszczenia o zachowek. Jak wida\u0107 umow\u0119 zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku mo\u017cna wykorzysta\u0107 nie do pokrzywdzenia najbli\u017cszych, a do ukszta\u0142towania racjonalnego sposobu na stopniowe dziedziczenie maj\u0105tku o wysokiej warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Fundator mo\u017ce tak\u017ce zastrzec, \u017ce \u015bwiadczenia b\u0119d\u0105 wyp\u0142acane dopiero, gdy beneficjent, kt\u00f3ry w przysz\u0142o\u015bci by\u0142by uprawniony do zachowku, zawrze umow\u0119 zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku. Wyeliminuje to wszelk\u0105 niepewno\u015b\u0107 co do ewentualnych roszcze\u0144 o wyp\u0142at\u0119 zachowku.<\/p>\n\n\n\n<p>Krzysztof Binkowski<\/p>\n\n\n\n<p>Aleksandra Lipka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zrzeczenie si\u0119 zachowku mo\u017ce by\u0107 dobrym instrumentem do przeprowadzenia sukcesji firmy. Jak wykorzysta\u0107 to rozwi\u0105zanie prawne \u2013 przeczytaj i dowiedz si\u0119. Problemy zwi\u0105zane z zachowkiem G\u0142\u00f3wnym celem zachowku jest ochrona najbli\u017cszej rodziny przed niekorzystnymi rozporz\u0105dzeniami maj\u0105tkowymi spadkodawcy. Wynika to z za\u0142o\u017cenia, \u017ce cz\u0119sto to ca\u0142e rodziny buduj\u0105 maj\u0105tek, w zwi\u0105zku z czym niesprawiedliwe by\u0142oby bezzasadne &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/umowa-zrzeczenia-sie-prawa-do-zachowku-jak-ja-wykorzystac-w-sukcesji-biznesu\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku \u2013 jak j\u0105 wykorzysta\u0107 w sukcesji biznesu?&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4063","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4063"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4478,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4063\/revisions\/4478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}