{"id":3986,"date":"2023-09-11T11:30:22","date_gmt":"2023-09-11T09:30:22","guid":{"rendered":"https:\/\/zmianawarty.pl\/?p=3986"},"modified":"2024-09-16T15:46:10","modified_gmt":"2024-09-16T13:46:10","slug":"status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/","title":{"rendered":"Status beneficjenta fundacji rodzinnej a prawo do zachowku"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-white ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/#Prawo_do_zachowku\" >Prawo do zachowku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/#Swiadczenia_pomniejszajace_zachowek\" >\u015awiadczenia pomniejszaj\u0105ce zachowek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/#Czy_sam_status_beneficjenta_i_prawo_do_przyszlych_swiadczen_wylacza_zachowek\" >Czy sam status beneficjenta i prawo do przysz\u0142ych \u015bwiadcze\u0144 wy\u0142\u0105cz\u0105 zachowek?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/#Zachowek_albo_swiadczenie_od_fundacji_%E2%80%93_czy_uprawniony_ma_wybor\" >Zachowek albo \u015bwiadczenie od fundacji \u2013 czy uprawniony ma wyb\u00f3r?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/#Przyklad\" >Przyk\u0142ad<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<p><strong>Ustawa o fundacji rodzinnej wesz\u0142a w \u017cycie 22 maja br. Dzi\u0119ki tej regulacji przedsi\u0119biorcy mog\u0105 kompleksowo zaplanowa\u0107 proces sukcesji \u2013 tak, aby gromadzony przez lata maj\u0105tek pozosta\u0142 w rodzinie, s\u0142u\u017c\u0105c nast\u0119pnym pokoleniom. Co wa\u017cne, decyzja o przekazaniu maj\u0105tku po \u015bmierci w spos\u00f3b inny ni\u017c przewidziany przez ustawodawc\u0119 ograniczona jest przepisami dotycz\u0105cymi zachowku. Niekt\u00f3re przepisy reguluj\u0105ce zachowek uleg\u0142y jednak zmianie wraz z wej\u015bciem w \u017cycie ustawy o fundacji rodzinnej. Warto o tym wiedzie\u0107!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-left\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Prawo_do_zachowku\"><\/span>Prawo do zachowku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Osoba, kt\u00f3ra planuje pozostawi\u0107 po sobie spadek ma &#8211; zgodnie z przepisami polskiego prawa spadkowego &#8211; tzw. swobod\u0119 testowania. Oznacza to, \u017ce sama decyduje, komu i jakie sk\u0142adniki maj\u0105tkowe przeka\u017ce na wypadek swojej \u015bmierci. Swoboda ta nie jest jednak bezwzgl\u0119dna. Ustawodawca ograniczy\u0142 j\u0105, przyznaj\u0105c najbli\u017cszej rodzinie spadkodawcy uprawnienie do otrzymania zachowku. Prawo takie przys\u0142uguje ma\u0142\u017conkowi, zst\u0119pnym (np. dzieciom, wnukom) oraz rodzicom spadkodawcy, kt\u00f3rzy dziedziczyliby po nim z ustawy. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Swiadczenia_pomniejszajace_zachowek\"><\/span>\u015awiadczenia pomniejszaj\u0105ce zachowek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ustawodawca przewidzia\u0142, \u017ce pewne \u015bwiadczenia otrzymane przez uprawnionego do zachowku jeszcze za \u017cycia spadkodawcy albo po jego \u015bmierci b\u0119d\u0105 pokrywa\u0107 nale\u017cny mu zachowek. Zale\u017cnie zatem od wysoko\u015bci tych \u015bwiadcze\u0144, roszczenie o zachowek albo w og\u00f3le nie powstanie (je\u017celi \u015bwiadczenia te pokryj\u0105 zachowek w ca\u0142o\u015bci), albo zostanie odpowiednio zmniejszone (je\u017celi \u015bwiadczenia te pokryj\u0105 zachowek w cz\u0119\u015bci). Do \u015bwiadcze\u0144 takich mo\u017cna by\u0142o ju\u017c wcze\u015bniej zaliczy\u0107: uczynione przez spadkodawc\u0119 darowizny, powo\u0142anie uprawnionego do zachowku do spadku albo przekazanie uprawnionemu jakiego\u015b prawa maj\u0105tkowego w testamencie w ramach zapisu zwyk\u0142ego czy zapisu windykacyjnego. Podobny skutek zostanie osi\u0105gni\u0119ty, je\u017celi uprawniony do zachowku otrzyma \u015bwiadczenie od za\u0142o\u017conej przez spadkodawc\u0119 fundacji rodzinnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Beneficjent fundacji rodzinnej b\u0119dzie uprawniony do otrzymania od niej \u015bwiadcze\u0144 okre\u015blonych w statucie albo mienia pozosta\u0142ego po rozwi\u0105zaniu fundacji rodzinnej. Zar\u00f3wno \u015bwiadczenia wyp\u0142acane w czasie trwania fundacji, jak r\u00f3wnie\u017c mienie przekazane po jej rozwi\u0105zaniu, b\u0119d\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na nale\u017cny uprawnionemu zachowek i pomniejsza\u0107 go. Innymi s\u0142owy, je\u017celi uprawniony do zachowku uzyska \u015bwiadczenie od fundacji rodzinnej albo mienie w zwi\u0105zku z rozwi\u0105zaniem fundacji rodzinnej co najmniej w wysoko\u015bci pokrywaj\u0105cej nale\u017cny mu zachowek, to roszczenie o zachowek nie b\u0119dzie mu przys\u0142ugiwa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nawet je\u015bli beneficjent nie otrzyma pe\u0142nej warto\u015bci nale\u017cnego mu zachowku w ramach przekazywanych przez fundacj\u0119 rodzinn\u0105 \u015bwiadcze\u0144, ale nast\u0119pnie uzyska dodatkowe mienie po jej rozwi\u0105zaniu, to po zsumowaniu uzyskanych przysporze\u0144 mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce stanowi\u0105 one \u0142\u0105cznie sum\u0119 nale\u017cn\u0105 uprawnionemu w ramach zachowku albo wr\u0119cz &#8211; przekraczaj\u0105 j\u0105. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku roszczenie o zachowek nie b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_sam_status_beneficjenta_i_prawo_do_przyszlych_swiadczen_wylacza_zachowek\"><\/span>Czy sam status beneficjenta i prawo do przysz\u0142ych \u015bwiadcze\u0144 wy\u0142\u0105cz\u0105 zachowek?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 to, czy na warto\u015b\u0107 nale\u017cnego zachowku wywieraj\u0105 wp\u0142yw jedynie \u015bwiadczenia ju\u017c otrzymane przez uprawnionego, czy r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re s\u0105 dopiero przewidziane do wyp\u0142aty na rzecz beneficjenta w przysz\u0142o\u015bci. \u015awiadczenia od fundacji rodzinnej mog\u0105 by\u0107 bowiem przyznawane w okre\u015blonym w statucie terminie (np. po uko\u0144czeniu przez beneficjenta 18. roku \u017cycia), mog\u0105 by\u0107 roz\u0142o\u017cone w czasie (np. okre\u015blona kwota wyp\u0142acana co rok), jak r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 by\u0107 uzale\u017cnione od spe\u0142nienia okre\u015blonego warunku (np. wyp\u0142ata \u015bwiadczenia wy\u0142\u0105cznie w przypadku uko\u0144czenia przez beneficjenta studi\u00f3w wy\u017cszych). Niekt\u00f3re takie zastrze\u017cenia powoduj\u0105, \u017ce \u015bwiadczenie od fundacji rodzinnej staje si\u0119 niepewne i uprawniony do zachowku nie wie, czy ostatecznie dojdzie do jego wyp\u0142aty. Co r\u00f3wnie\u017c istotne, \u015bwiadczenie przyznane na przysz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce zosta\u0107 wstrzymane albo zmniejszone przez zarz\u0105d fundacji rodzinnej, je\u017celi sytuacja finansowa fundacji ulegnie pogorszeniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego te\u017c, co do zasady, zachowek b\u0119d\u0105 pomniejsza\u0107 albo wy\u0142\u0105cza\u0107 \u015bwiadczenia ju\u017c otrzymane przez uprawnionego, a nie te przewidziane dla niego na przysz\u0142o\u015b\u0107. Naszym zdaniem, beneficjent fundacji rodzinnej, kt\u00f3ry posiada prawo do otrzymania \u015bwiadczenia od fundacji w przysz\u0142o\u015bci, w wi\u0119kszo\u015bci opisanych przypadk\u00f3w b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wyst\u0105pi\u0107 o wyp\u0142at\u0119 nale\u017cnego mu zachowku.<\/p>\n\n\n\n<p>Pewne w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 jedynie celowo\u015b\u0107 \u017c\u0105dania zachowku w przypadku, gdy uprawnionemu b\u0119d\u0105 przys\u0142ugiwa\u0107 \u015bwiadczenia od fundacji rodzinnej, kt\u00f3re niechybnie zostan\u0105 zrealizowane w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. W\u00f3wczas mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce cho\u0107 w momencie wniesienia pozwu o zachowek \u015bwiadczenie od fundacji rodzinnej by\u0142o \u015bwiadczeniem przysz\u0142ym, to ju\u017c na moment wydawania wyroku zosta\u0142o zrealizowane i w zwi\u0105zku z tym trzeba je zaliczy\u0107 na nale\u017cny uprawnionemu zachowek. W wielu tego rodzaju i podobnych przypadkach, ocena mo\u017cliwo\u015bci zaliczenia \u015bwiadczenia przysz\u0142ego od fundacji rodzinnej na nale\u017cny uprawnionemu zachowek b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od s\u0105du rozpoznaj\u0105cego spraw\u0119. Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kluczowe dla dokonania tej oceny b\u0119d\u0105 indywidualne okoliczno\u015bci konkretnego przypadku. Naszym zdaniem, s\u0105d rozstrzygaj\u0105cy spraw\u0119 o zap\u0142at\u0119 zachowku mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c bra\u0107 pod uwag\u0119, czy termin na spe\u0142nienie \u015bwiadczenia przysz\u0142ego przez fundacj\u0119 rodzinn\u0105 przypada przed up\u0142ywem terminu przedawnienia roszczenia o zachowek. Niezale\u017cnie jednak od powy\u017cszego, kluczowa b\u0119dzie realizacja celu przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zachowku, jakim jest ochrona interesu uprawnionego do jego otrzymania.<\/p>\n\n\n\n<p>Na marginesie warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce osoba uprawniona do otrzymania \u015bwiadcze\u0144 od fundacji rodzinnej w przysz\u0142o\u015bci utraci prawo do tych \u015bwiadcze\u0144 w zakresie, w jakim to fundacja rodzinna b\u0119dzie zobowi\u0105zana do zap\u0142aty nale\u017cnego tej osobie zachowku. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zachowek_albo_swiadczenie_od_fundacji_%E2%80%93_czy_uprawniony_ma_wybor\"><\/span>Zachowek albo \u015bwiadczenie od fundacji \u2013 czy uprawniony ma wyb\u00f3r?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Przepisy ustawy o fundacji rodzinnej daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrzeczenia si\u0119 przez beneficjenta poszczeg\u00f3lnych b\u0105d\u017a wszystkich przys\u0142uguj\u0105cych mu uprawnie\u0144. W przypadku zrzeczenia si\u0119 wszystkich uprawnie\u0144, osoba taka utraci status beneficjenta. W tym kontek\u015bcie pojawia si\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy uprawniony do zachowku b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie beneficjentem fundacji rodzinnej mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 przyj\u0119cia \u015bwiadczenia od fundacji rodzinnej, kt\u00f3re pokry\u0142oby nale\u017cny mu zachowek, a nast\u0119pnie dochodzi\u0107 zap\u0142aty zachowku na drodze s\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n<p>W naszej ocenie odpowied\u017a na tak postawione pytanie powinna by\u0107 negatywna. To bowiem do spadkodawcy nale\u017cy wyb\u00f3r sposobu, w jaki pokryje nale\u017cny uprawnionemu zachowek. Spadkodawca mo\u017ce zatem zdecydowa\u0107, czy uprawniony do zachowku otrzyma t\u0119 nale\u017cno\u015b\u0107 w wyniku zapisu, powo\u0142ania do spadku, darowizny, \u015bwiadczenia spe\u0142nionego przez fundacj\u0119 rodzinn\u0105 czy mienia pozosta\u0142ego po rozwi\u0105zaniu fundacji rodzinnej. Uprawniony do zachowku nie mo\u017ce podwa\u017ca\u0107 woli spadkodawcy i \u017c\u0105da\u0107 zap\u0142aty nale\u017cno\u015bci w innej ni\u017c wybrana przez spadkodawc\u0119 formie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklad\"><\/span>Przyk\u0142ad<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p><em>Fundator fundacji rodzinnej maj\u0105cy dwoje dzieci powo\u0142a\u0142 w testamencie do dziedziczenia wy\u0142\u0105cznie c\u00f3rk\u0119. Syna natomiast ustanowi\u0142 beneficjentem za\u0142o\u017conej przed \u015bmierci\u0105 fundacji rodzinnej, przyznaj\u0105c mu po swojej \u015bmierci prawo do otrzymania \u015bwiadczenia w postaci udzia\u0142\u00f3w w sp\u00f3\u0142ce z o.o., wniesionych uprzednio przez fundatora do fundacji. Warto\u015b\u0107 udzia\u0142\u00f3w zosta\u0142a okre\u015blona na 200 tys. z\u0142. Gdyby nie przeznaczone do otrzymania od fundacji rodzinnej udzia\u0142y w sp\u00f3\u0142ce z o.o., synowi fundatora przys\u0142ugiwa\u0142by zachowek w kwocie 150 tys. z\u0142. Syn fundatora nie wyra\u017ca jednak woli uczestniczenia w sp\u00f3\u0142ce z o.o., kt\u00f3rej udzia\u0142y ma otrzyma\u0107. Wola\u0142by zamiast udzia\u0142\u00f3w uzyska\u0107 zachowek wyp\u0142acony na jego rzecz w pieni\u0105dzu. Nie ma jednak mo\u017cliwo\u015bci dokonania wyboru formy, w jakiej otrzyma nale\u017cny mu zachowek. Je\u017celi zatem spadkodawca przewidzia\u0142 jego pokrycie w postaci \u015bwiadczenia od fundacji rodzinnej, syn spadkodawcy b\u0119dzie t\u0105 decyzj\u0105 zwi\u0105zany.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Konrad Sawczuk, Aleksandra Oczkiewicz<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ustawa o fundacji rodzinnej wesz\u0142a w \u017cycie 22 maja br. Dzi\u0119ki tej regulacji przedsi\u0119biorcy mog\u0105 kompleksowo zaplanowa\u0107 proces sukcesji \u2013 tak, aby gromadzony przez lata maj\u0105tek pozosta\u0142 w rodzinie, s\u0142u\u017c\u0105c nast\u0119pnym pokoleniom. Co wa\u017cne, decyzja o przekazaniu maj\u0105tku po \u015bmierci w spos\u00f3b inny ni\u017c przewidziany przez ustawodawc\u0119 ograniczona jest przepisami dotycz\u0105cymi zachowku. Niekt\u00f3re przepisy reguluj\u0105ce &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/status-beneficjenta-fundacji-rodzinnej-a-prawo-do-zachowku\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Status beneficjenta fundacji rodzinnej a prawo do zachowku&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":3969,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[182],"tags":[],"class_list":["post-3986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fundacja-rodzinna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3986"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4022,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3986\/revisions\/4022"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pragmatiq.pl\/zmianawarty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}