Obowiązek dokumentacji cen transferowych dotyczy zarówno podatników PIT, jak i CIT. Podmioty powiązane muszą przygotować lokalną dokumentację za dany rok podatkowy, aby wykazać, że ich transakcje odbywały się na warunkach rynkowych – takich, jakie stosują między sobą podmioty niepowiązane.
Pojęcie podmiotów powiązanych ceny transferowe
Przy analizie obowiązku dokumentacyjnego warto najpierw sprawdzić, czy transakcja została zawarta między podmiotami powiązanymi. W myśl ustaw podatkowych podmiotami powiązanymi są:
- podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot;
- podmioty, na które wywiera znaczący wpływ ten sam inny podmiot lub małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot;
- spółka niemająca osobowości prawnej i jej wspólnicy;
- spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna i jej komplementariusz lub spółka jawna i jej wspólnik;
- podatnik i jego zagraniczny zakład, a w przypadku podatkowej grupy kapitałowej – spółka kapitałowa wchodzącą w jej skład i jej zagraniczny zakład.
O wywieraniu znaczącego wpływu mówimy, gdy między podmiotami występuje co najmniej jedna z poniższych relacji:
- jedna ze stron posiada (bezpośrednio lub pośrednio) co najmniej 25% udziałów w kapitale, praw głosu, praw do zysków, strat lub majątku drugiej strony (dotyczy to także certyfikatów inwestycyjnych i jednostek uczestnictwa),
- osoba fizyczna ma realny wpływ na podejmowanie ważnych decyzji biznesowych przez firmę lub inną jednostkę,
- strony są małżeństwem lub są ze sobą spokrewnione/powinowate do drugiego stopnia.
Definicja podmiotów powiązanych została przez nas szczegółowo omówiona w artykule Podmioty powiązane – czyli jakie?
Obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych
Obowiązek sporządzania dokumentacji cen transferowych dotyczy podmiotów, które zawierały w roku podatkowym transakcje kontrolowane. Dokumentacja sporządzana jest dla transakcji o charakterze jednorodnym, której wartość pomniejszona o podatek od towarów i usług, przekracza w roku obrotowym następujące progi dokumentacyjne:
- 10.000.000 zł – w przypadku transakcji towarowej;
- 10.000.000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 2.000.000 zł – w przypadku transakcji usługowej;
- 2.000.000 zł – w przypadku innych transakcji
Urząd skarbowy może zażądać lokalnej dokumentacji cen transferowych, nawet jeśli nie zostały przekroczone progi transakcyjne. Może się tak zdarzyć, gdy pojawi się podejrzenie, że wartość transakcji została zaniżona albo podatnik niesłusznie korzysta z uproszczenia (tzw. safe harbour). W takim przypadku dokumentację trzeba przedstawić w ciągu 30 dni od otrzymania wezwania.
Jedną z najczęstszych transakcji, które powodują powstanie obowiązku dokumentacyjnego jest zawarcie lub zmiana umowy spółki osobowej. O warunkach, które powodują powstanie obowiązku dokumentacyjnego w takich spółkach, możesz przeczytać m.in. w artykule Umowa spółki osobowej a dokumentacja cen transferowych.
Obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych w przypadku transakcji rajowych
Obowiązkowemu posiadaniu dokumentacji cen transferowych podlegają również podatnicy zawierający transakcje kontrolowane z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium kraju stosującego szkodliwą konkurencję podatkową lub z zagranicznym zakładem położonym na terytorium takiego kraju. W przypadku takich transakcji ustawodawca przewiduje obniżony próg dokumentacyjny, który wynosi:
- 2 500 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 500 000 zł – w przypadku transakcji innej niż transakcja finansowa.
Dokładna lista krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, potocznie nazywanych rajami podatkowi, jest publikowana przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia.
Na podmioty, które pomimo ciążącego na nich obowiązku w zakresie dokumentacji cen transferowych, nie będą jej posiadały, mogą zostać nałożone różne kary i sankcje. Więcej dowiesz się z artykułu Dokumentacja cen transferowych – kary i sankcje.
Chcesz lepiej zrozumieć dokumentację cen transferowych i uniknąć podatkowych pułapek? Zajrzyj na autorski kanał YouTube Dominika Jaszczyk z PragmatIQ. Znajdziesz tam praktyczny materiał, w którym w przystępny sposób omawiamy obowiązki, ryzyka i przygotowanie dokumentacji. To wartościowe źródło wiedzy dla każdego, kto chce zadbać o bezpieczeństwo swojej firmy.
Jeżeli jesteś zainteresowany zrozumieniem krok po kroku jak działają ceny transferowe oraz jakie obowiązki nakładają na podatników zachęcamy do zapoznania się z naszym artykułem ABC dokumentacji cen transferowych.
Maria Ratajczyk
Piotr Zarański
Dominika Oszajca