Czym są ceny transferowe i jakie obowiązki się z nimi wiążą? Kiedy trzeba przygotować dokumentację i co dokładnie ona obejmuje? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.
Podstawowe pojęcia w cenach transferowych
Cena transferowa
Obowiązki dokumentacyjne opierają się o pojęcie tzw. ceny transferowej. Zgodnie z ustawową definicją oznacza to rezultat finansowy warunków ustalony lub narzucony w wyniku istniejących powiązań, w tym cenę, wynagrodzenie, wynik finansowy lub wskaźnik finansowy.
Cena transferowa to efekt transakcji między podmiotami powiązanymi, który wpływa na ich wynik finansowy. Innymi słowy – to sposób, w jaki ustalone ceny między takimi podmiotami kształtują zysk lub stratę.
Transakcja na gruncie dokumentacji cen transferowych
Transakcją kontrolowaną są zaś identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym. Do transakcji kontrolowanych zaliczamy m.in. aporty, restrukturyzacje, umowy o podziale kosztów oraz umowy dotyczące zarządzania płynnością. Z kolei wypłata dywidendy do podmiotu powiązanego nie wymaga sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych. Dywidenda nie jest bowiem transakcją o charakterze gospodarczym – to forma wynagrodzenia za wniesiony kapitał.
Podmioty powiązane
Definicja podmiotów powiązanych jest wskazana wprost w ustawach podatkowych, w ustawie o PIT oraz w ustawie o CIT. Ma swoje źródło w umowach międzynarodowych. Aby mówić o podmiotach powiązanych należy zbadać ich powiązania kapitałowe, majątkowe oraz osobowe (w tym powiązania rodzinne).
Szczegółowo powyższy temat poruszamy w naszym artykule Podmioty powiązane – czyli jakie?
Progi transakcyjne w dokumentacji cen transferowych
Nie każda transakcja kontrolowana wymaga sporządzenia dokumentacji cen transferowych. Kluczowe jest to, czy została przekroczona określona wartość transakcji. Lokalną dokumentację przygotowuje się tylko dla jednorodnych transakcji kontrolowanych, które w roku podatkowym przekraczają poniższe progi:
- 10 000 000 zł – w przypadku transakcji towarowej;
- 10 000 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 2 000 000 zł – w przypadku transakcji usługowej;
- 2 000 000 zł – w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1-3.
Powyższe progi ustalane są odrębnie dla każdego rodzaju transakcji oraz odrębnie dla strony kosztowej oraz przychodowej. Odrębny próg obowiązuje zatem przykładowo dla transakcji udzielenia pożyczki oraz transakcji udzielenia poręczenia. Odrębnej weryfikacji wymaga także transakcja zakupu towaru oraz transakcja sprzedaży tego samego towaru.
Wartość transakcji kontrolowanej, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu obowiązku dokumentacyjnego, zależy od jej rodzaju. Przykładowo:
- w przypadku pożyczki, kredytu– najwyższa kwota kapitału udostępnionego w danym okresie raportowanym pozostającego do spłaty z pominięciem odsetek, marż, prowizji i innych płatności związanych z udzieleniem finansowania,
- w przypadku depozytu – wartość nominalna depozytu,
- w przypadku emisji obligacji – wartość nominalna obligacji,
- przy poręczeniu lub gwarancji – suma gwarancyjna,
- przy dochodach przypisanych do zagranicznego zakładu – wartość przypisanych przychodów lub kosztów,
- przy umowie spółki niemającej osobowości prawnej – łączna wartość wniesionych wkładów,
- w innych przypadkach – wartość odpowiednia dla danej transakcji.
Transakcje przekraczające progi mogą być ostatecznie zwolnione z obowiązku sporządzenia dokumentacji cen transferowych. Przepisy przewidują szereg przypadków, gdy takie zwolnienie może znaleźć zastosowanie, przy czym najczęściej stosowanym jest to, przewidziane dla podmiotów krajowych, które nie odnotowały straty podatkowej. Więcej o tym zwolnieniu można znaleźć w artykule Strata podatkowa a zwolnienie ze sporządzania dokumentacji cen transferowych.
Dokumentacji podlegają także transakcje z podmiotami powiązanymi lub niepowiązanymi, które posiadają siedzibę lub zarząd w raju podatkowym. Progi transakcyjne wynoszą wtedy:
- 2 500 000 zł – w przypadku transakcji finansowej;
- 500 000 zł – w przypadku transakcji innej niż transakcja finansowa.
Progi związane z obowiązkami dotyczącymi cen transferowych szczegółowo omówiliśmy w artykule Kto ma obowiązek DCT?
Metody kalkulacji cen transferowych
W kontekście kalkulacji cen transferowych należy zacząć, że czymś innym jest sposób ustalenia (określenia) ceny transferowej, a czymś innym metoda weryfikacji rynkowego poziomu cen. Podmioty powiązane są zobowiązane ustalać ceny na poziomie rynkowym, przy czym mają pełną swobodę sposobu ustalenia tej ceny. Może być ona na przykład określona kwotowo, procentowo, czy według przyjętego wzoru kalkulacyjnego. Nie ma to znaczenia, pod warunkiem, że efekt, czyli rezultat finansowy transakcji będzie rynkowy.
Metody kalkulacji cen transferowych wskazane w przepisach służą natomiast weryfikacji, czy ten warunek został spełniony. W związku z tym rekomendowane jest przygotowanie analizy porównawczej z kalkulacją ceny transferowej przed dokonaniem transakcji, aby określić rynkowy przedział wartości. Sporządzenie analizy określającej przykładowo przedział rynkowego narzutu zysku nie zobowiązuje jednak podmiotów do dokonywania rozliczeń w taki sposób. Możliwe pozostaje określenie w umowie wynagrodzenia kwotowego, o ile w ostatecznym rozrachunku zapewni ono właściwemu podmiotowi rynkowy poziom narzutu zysku.
Każda z ustawowych metod jest względem siebie równa. Należy stosować tę metodę, która najlepiej odpowiada danej transakcji i okolicznościom rynkowym. Dopuszczono również do stosowania własne autorskie metody kalkulacji. Warunkiem jest jednak to, że dla danej transakcji zastosowanie metod ustawowych byłoby nieadekwatne. Najbardziej popularne metody wyceny zostały przez nas opisane w artykule Metody kalkulacji cen transferowych.
Informacja o cenach transferowych – TPR
Podmioty, które przekroczyły progi dokumentacyjne mają obowiązek raportowania transakcji kontrolowanych w deklaracji TPR-P lub TPR-C. Obowiązkowi temu podlegają także podatnicy korzystający z niektórych zwolnień z obowiązku sporządzania dokumentacji, w tym korzystający ze zwolnienia dla podmiotów krajowych. Termin na złożenie deklaracji TPR jest do końca 11 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Dla większości będzie to zatem koniec listopada.
Sankcje za nieprzedstawienie DCT
Dokumentację cen transferowych należy przedstawić organom w terminie 7 dni, a począwszy od dokumentacji za 2023 r. w ciągu 14 dni od dnia doręczenia żądania. W powyższym zakresie istnieją jednak wyjątki z którymi możesz zapoznać się w opracowaniu Termin przedłożenia dokumentacji cen transferowych.
W przypadku jej nieposiadania, nieprzedłożenia w terminie czy też przygotowania dokumentacji niespełniającej ustawowych wymagań mogą grozić dotkliwe sankcje, o których piszemy w artykule Dokumentacja cen transferowych – kary i sankcje.
Chcesz lepiej zrozumieć dokumentację cen transferowych i uniknąć podatkowych pułapek? Zajrzyj na autorski kanał YouTube Dominika Jaszczyk z PragmatIQ. Znajdziesz tam praktyczny materiał, w którym w przystępny sposób omawiamy obowiązki, ryzyka i przygotowanie dokumentacji. To wartościowe źródło wiedzy dla każdego, kto chce zadbać o bezpieczeństwo swojej firmy.
Masz wątpliwości czy w Twojej sytuacji masz obowiązki sporządzenia dokumentacji cen transferowych? Nie czekaj! Skontaktuj się ze specjalistami i zapoznaj się z naszą ofertą!
Paweł Malewski